Spelletjes zijn er in allerlei vormen: van Pim Pam Pet, Boter Kaas en Eieren, Cluedo, Dungeons and Dragons tot Moorddiners. Er zijn analoge spellen (zoals genoemde) maar ook digitale: van een digitaal potje schaak tot Super Mario, The Sims, Halo en World of Warcraft. De analoge spellen bestaan al vele jaren, zo niet eeuwen en genieten nog steeds veel populariteit. Dat de digitale games steeds populairder worden en meer aanhangers krijgen, hoeft ook geen verbazing te wekken. Iedereen heeft wel eens kennis gemaakt met een computergame (of hieronder nou het intensief spelen ervan wordt verstaan of het anderen hebben zien spelen). Menig discussie over hoe goed of slecht het spelen van dergelijke games al dan niet is, is in tal van media aan bod gekomen. Computergames krijgen de nodige media-aandacht en halen nu en dan zelfs het Journaal.
Laatst werd er een item gewijd aan de steeds populairder wordende musicgames en hoe de muziekindustrie hier gebruik van maakt. Een andere reden waarom games wel eens het nieuws halen, is vanwege hun negatieve imago/effect. Het gaat hierbij vooral om gewelddadige games als Manhaunt, Resident Evil, Grand Theft Auto e.d. die zouden aanzetten tot agressief gedrag. Dergelijke uitspraken werden ook al gedaan over gewelddadige (horror)films en over muziek (met name hard rock en metal). Deze negatieve werking van bepaalde media wordt telkens aangehaald bij negatieve gebeurtenissen (zoals bijvoorbeeld het Columbine-incident waar de artiest Marilyn Manson als aanstichter van het grote kwaad werd gezien). Binnen wetenschappelijke kring zijn er eveneens genoeg mensen die dit een interessant verschijnsel vinden.
Ook zijn er tegenargumenten ingebracht. Daarnaast blijkt het thema ‘gewelddadige films’ een interessant studieobject te zijn. Zo is er binnen de literatuur- en filmwetenschap veel onderzoek naar het horrorgenre gedaan. Een interessant onderwerp omdat mensen blijkbaar aangetrokken worden door iets dat ‘horryfiing’ is. Zelf heb ik onderzoek gedaan naar het inzetten van horror door metal-artiesten als Marilyn Manson. De appeal van horror speelt daarbij een grote rol. Gebruik werd gemaakt van film en literatuurtheorie over dit onderwerp. Mijn interesse voor het horrorgenre is daarmee gewekt en ook binnen het nieuwe veld van gamestudies lijkt het onderwerp mij interessant. In mijn vorige onderzoekje ging het echter om een ander medium en deze theorieën vereisen dan ook enige aanpassing om bruikbaar te zijn voor het huidige onderzoek. Binnen games wordt horror anders ingezet en gebruikt om een bepaald effect te bewerkstelligen.
Om na te gaan hoe dit bereikt wordt, zal de volgende vraag centraal gesteld worden binnen dit onderzoek:
* Op welke manier wordt het horror ingezet om een bepaald horroreffect te bewerkstelligen in de game Silent Hill?
Situering in het veld
Allereerst zullen er aan de hand van theorie de specifieke karaktereigenschappen van het horrorgenre worden geschetst. Aan de hand daarvan zal vervolgens een analyse worden gemaakt waarin de theorieën getoetst en geïllustreerd worden (zie methode).
Dit zal voornamelijk literatuur zijn die zich richt op het horrorgenre zoals dat voorkomt in film (en ook wel in literatuur). Daarmee wordt er vanuit een andere discipline naar games gekeken. Opgemerkt moet wel worden dat theorieën hoogstwaarschijnlijk aangepast moeten worden om bruikbaar te zijn voor een ander medium. Hier zal het onderzoek zich ook op richten.
Over het horrorgenre is veel geschreven en gediscussieerd; hierbinnen zal dit onderzoek dan ook geplaatst worden. De literatuur die over horror te vinden is, is heel divers en uiteenlopend. De belangrijkste auteurs hierbij zijn onder andere Noël Carroll, Matt Hills en Andrew Tudor. Carroll is daarbij wellicht de belangrijkste auteur. Deze bespreekt in zijn boek The Philosophy of Horror: Or, Paradoxes of the Heart (1990) de ideologie, karakteristieken en kenmerken van horror. Daarbij vraagt hij zich af wat iets ‘art-horror’ maakt, daarmee bedoelt hij horror zoals die in werken voorkwam na de verschijning van dat Mary Shelleys FRANKENSTEIN. Daarnaast stelt Carroll dat horror een bepaald effect bewerkstelligt.
Andrew Tudor schetst in zijn werk Monsters and mad scientists: a cultural history of the horror movie (1989). In dit werk wil hij een benadering geven die als tegenhanger kan dienen voor de psychoanalytische benadering van horror. Verder stelt hij dat het publiek niet een passieve massa is, waarvan de voorgaande werken betreft horror volgens Tudor wel van uitgingen, maar een actieve houding kan aannemen. Daarnaast wil Tudor net als Carroll specifieke kenmerken van horror beschrijven door middel van analyse.
Matt Hills richt zich er vooral op te verklaren waarom mensen plezier beleven aan horror, aangezien dit gevoelens van ‘disgust’ en angst veroorzaakt. Hij kijkt kritisch naar eerdere werken die er verschenen zijn over horror en probeert aldus tot nieuwe inzichten te komen.
Resumerend: horror kan op vele manieren bestudeerd worden en dit is ook door vele personen gedaan. Daarmee zullen genoemde auteurs niet de enigen zijn die behandeld worden, dat zou te beperkt zijn, maar zij zijn wel de belangrijksten binnen dit onderzoek.
Het onderzoek zal zich richten op de analyse van een game. Omdat er gebruik gemaakt wordt van theorieën over film zullen enkele teksten gebruikt worden om de analyse en toepassing van theorieën zo goed mogelijk te onderschrijven. Hierbij denk ik aan de tekst van Patricia Pisters Lessen van Hitchcock: een inleiding in mediatheorie (2004). Zij bespreekt hoe je theorieën kunt toepassen in analyse (ook bij verschillende media) en Espen Aarseth Playing Research: Methodological approaches to game analysis (2003).
Om verder nog iets dieper in te gaan op horrorgames of gewelddadige games zullen er teksten van onder andere Barrie Gunter en Jeffrey Goldstein behandeld worden.
Casus/methode
Aan de hand van literatuuranalyse zal een theoretisch kader gevormd worden. Op grond van alleen literatuuranalyse zal de hoofdvraag niet (volledig) beantwoord kunnen worden. Daarom zal binnen dit onderzoek ook een game onder de loep genomen moeten worden.
De analyse zal worden uitgevoerd aan de hand van het artikel van Aarseth. Ik zal de analyse uitvoeren terwijl ik de game zelf speel. Daarbij zullen mijn ervaringen getoetst worden. Hoe de analyse te combineren met het theoretisch kader? Dit zal gebeuren aan de hand van tips die Pisters in haar boek geeft.
De analyse zal hier uitgevoerd worden aan de hand van de game Silent Hill (1999). De Silent Hill reeks is ontwikkeld door Konami en uitgebracht voor de Sony Plastation, Microsoft XBOX, en vanaf Silent Hill 2 ook voor de pc.
Binnen dit onderzoek zal gebruik worden gemaakt van het eerste originele Silent Hill voor de playstation. Voor deze game is gekozen omdat deze game onder het survival horrorgenre binnen games te plaatsen is. Binnen dit genre is het primaire doel om te overleven en te ontsnappen aan een bepaalde dreiging (die vaak gevormd wordt door zombies en dergelijke). Daarmee leent het zich als goed object om te analyseren voor dit onderzoek.
De analyse zal gecombineerd moeten worden met het gevormde theoretische kader. Het theoretisch kader is gevormd aan de hand van theorieën uit het veld van de film- (en in mindere mate literatuur)wetenschap. Aan de hand van de analyse worden de theorieën getoetst en van daaruit voor zover nodig aangepast. Naast het toetsen van het theoretisch kader wordt deze aan de hand van analyse ook geïllustreerd, aldus zijn concrete voorbeelden te geven.
Aangezien de hoofdvraag en theorieën zich vooral richten op de game zelf zal het afdoende zijn om met literatuuranalyse en analyse van een game de vraag te kunnen beantwoorden. Daarom is er hier voor gekozen om de gamer zelf niet intensief te bestuderen aan de hand van observatie, vragenlijsten of diepte-interviews. Wellicht biedt deze analyse wel een aanloop om dit alsnog te doen.
In de conclusie zal het geheel kort herhaald en samengebracht worden. Om op die manier hopelijk de hoofdvraag te beantwoorden.
Wetenschappelijke relevantie
Zoals eerder genoemd is er in wetenschappelijke kringen veelal onderzoek verricht naar het horrorgenre (ik doel met name op literatuur en film). Aangezien gamestudies een nieuw wetenschappelijk veld is, hoop ik dat dit onderzoek op de eerste plaats relatief is in het nieuwere gemeenschappelijke debat met betrekking tot games (en horror voor zover dat er al is). Op de tweede plaats hoop ik dat het nieuwe inzichten verschaft in het ‘horrordebat’ (deze benaming is een beetje ongelukkig gekozen) dat in andere media al lang gevoerd is maar dat geen einde lijkt te kennen. Ook voor mijn eigen wetenschappelijke inzichten hoop ik dat het iets toevoegt aan mijn eerdere onderzoek.
Maatschappelijke relevantie
Het onderzoek is ook belangrijk in de maatschappelijke context. Zoals eerder opgemerkt, worden er vaak (al dan niet ongegronde) uitspraken gedaan over de uitwerking die bepaalde games zouden hebben op de gebruikers. In hoeverre dit klopt en intentioneel is, zal niet de meest prominente rol spelen binnen dit onderzoek. Omdat er onderzoek wordt verricht naar een game die als gewelddadig beschouwd zou kunnen worden, zal het wellicht (impliciete) raakvlakken tonen met een onderzoek naar eventuele negatieve uitwerkingen van een game. Daarnaast staat horror erom bekend maatschappelijke thema’s aan te kaarten; onderzoek naar horror heeft volgens mij derhalve een maatschappelijk belang.
Dit onderzoek zal begonnen worden met het schetsen van een theoretisch kader. Vervolgens zal de theorie getoetst worden aan de hand van een analyse. Afgesloten zal worden met het (hopelijk) beantwoorden van de hoofdvraag. Of dit wel of niet succesvol is gebeurd zal in de conclusie besproken worden.
Bronnenmateriaal
http://www.gamespot.com/
http://en.wikipedia.org/wiki/Silent_Hill
www.gamezone.com
literatuur
Alley, Thimothy. Gamers and gorehounds: The influence of video games on the contemporary horror film. Ohio: Ohio University, 2007.
Aarseth, Espen. Aarseth Playing Research: Methodological approaches to game analysis. (2003).
Carroll, Noël. The Philosophy of Horror: Or, Paradoxes of the Heart. London: Routledge, 1990.
Goldstein, J. “Violent Video Games.” in: Handbook of Computer Game Studies. Edited by Joost Raessens and Jeffrey Goldstein. Cambridge: MIT Press: 2005.
Gunter, B. “Psychological Effects of Video Games” in: Handbook of Computer Game Studies. Edited by Joost Raessens and Jeffrey Goldstein. Cambridge: MIT Press: 2005.
Hills, Matt. The Pleasures of Horror. London: Continuum, 2005.
Pisters, Patricia. Lessen van Hitchcock: een inleiding in mediatheorie. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2004.
Strauven, Wanda, red. The Cinema of Attractions reloaded. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2006.
Tudor, Andrew. Monsters and mad scientists: a cultural history of the horror movie. Oxford: Blackwell, 1989.
